جمال الدين محمد الخوانساري

503

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

6753 قدّم احسانك تغنم . پيش فرست احسان خود را تا غنيمت يأبى يعنى پيش فرست از براي آخرت خود تا غنيمت يأبى در آن و « غنيمت » بمعنى نفع عمده است چنانكه مكرّر مذكور شد . 6754 قوّم لسانك تسلم . راست كن زبان خود را تا سالم مانى . 6755 قرين الشّهوات أسير التّبعات . همراه خواهشها گرفتار وبالهاست . 6756 قرين المعاصي رهين السّيّئات . همراه نافرمانيها در گرو گناهان است ، يعنى حق تعالى أو را در گرو گناهان أو دارد تا جزاى آنها بدهد مگر اين كه بتوبه وپشيمانى يا بنحو ديگر مثل كردن كار خوبى كه تلافى آنها كند يا شفاعت شفيعي يا از راه عفو وتفضل از گرو در آيد . 6757 قضاء متقن وعلم مبرم . قضاييست استوار وعلميست محكم ، يعنى قضاى حق تعالى يعنى حكم وتقدير أو قضاييست استوار كه كسى آن را بر هم نمىتواند زد ، وعلم أو علميست محكم ، كه خلاف آن واقع نمىتواند شد . 6758 قول « لا اعلم » نصف العلم . گفتن « نمىدانم » نصف دانائيست ، يعنى هر گاه كسى چيزى را نداند وگويد كه : نمىدانم ، اين نصف علم است ، زيرا داند اين را كه نمىداند وفرق ميانهء معلوم خود ومجهول خود كرده وامتياز داده آنها را از يكديگر ، بخلاف كسى كه جهل مركب داشته باشد ونداند چيزها را واعتقاد اين داشته باشد كه ميداند چه أصلا بهرهء از علم نداشته باشد .